Şark Islahat Raporu üzerine

İsmet İnönü’nün Şark Islahat Raporu’nun temel özelliği daha baştan, adından anlaşılıyor. Mesela şarkın kalkındırılması, şarkın refahı gibi isimler kullanmıyor. "Şarkın ıslahı" diyor. Islahat bir miktar iyileştirme içermekle birlikte esas olarak "yola getirmek" anlamına gelir. İsmet Paşa’nın raporu da esas olarak bu anlamda bir yaklaşım. Sözgelimi raporda şarkta fabrika kurulması anlamında tek bir cümle dahi yok. Fabrika kurmak belli koşulların yerine getirilmiş olmasını gerektirir ve o zamanlar şarkta bu koşullar yoktu ama o koşulların yaratılması yönünde çaba gösterilebilirdi. Raporda bu anlamda da tek bir cümle yok. Geriye tarı...